Ганцаараа бүү үлд
Мөрийтэй тоглоомтой холбоотой асуудал гарсан үед ичих, нуух, алдагдлаа ганцаараа нөхөх гэж оролдох нь дарамтыг нэмэгдүүлж болно. Одоо хамгийн түрүүнд итгэдэг хүнтэйгээ ярилц. Тэр хүн гэр бүлийн гишүүн, найз, хамт ажилладаг хүн эсвэл таныг тайван сонсож чадах өөр хүн байж болно. Ярихдаа юу болсон, ямар мөнгө шилжсэн, ямар заналхийлэл эсвэл дарамт байгаа эсэхийг товч хэл.
Хэрэв хэн нэгэн таныг сүрдүүлж, мөнгө нэхэж, дансаа ашиглуулахыг шаардаж байгаа бол ганцаараа уулзахгүй. Боломжтой бол аюулгүй газар очиж, ойр байгаа хүнд мэдэгд. Яаралтай аюул тулгарсан үед орон нутгийн шуурхай тусламжийн байгууллагад хандах нь зөв.
Одоохондоо хийх гурван алхам
| Алхам | Яагаад хэрэгтэй вэ |
|---|---|
| Шинэ мөнгө бүү шилжүүл | Алдагдлыг нөхнө гэсэн дараагийн амлалт, нэмэлт төлбөрийн эрсдэлийг нэмэгдүүлэхгүй. |
| Харилцааг түр зогсоо | Дарамт, ятгалга, дахин нэвтрэх хүсэлтийг багасгана. |
| Баримтыг хадгал | Холбоос, зурвас, дансны мэдээлэл, гүйлгээний баримтыг дараа нь тайлбарлахад ашиглаж болно. |
Дансны нууц үгээ давхар ашигладаг бол найдвартай төхөөрөмжөөс солино. Нэвтрэх код, банкны баталгаажуулах код, иргэний бүртгэлийн мэдээллийг хэнд ч дамжуулахгүй. Сэжигтэй дуудлага, зурваст буцааж хариулахын өмнө итгэдэг хүнтэйгээ зөвлөлд.
Монгол Улсын одоогийн хоригийн талаар
Монгол Улсын Их Хурлын мэдээлэлд 2025 оны 7-р сарын 1-нээс төлбөрт таавар, бооцоот болон цахим мөрийтэй тоглоомын үйл ажиллагааг Монгол Улсад бүрэн хориглосон гэж тэмдэглэсэн. Энэ мэдээллийг Улсын Их Хурлын эх сурвалжаас үзэж болно.
Эндээс аливаа цахим тоглоомын үйлчилгээ зөвшөөрөлтэй, найдвартай эсвэл мөнгө буцаах баталгаатай гэж дүгнэж болохгүй. Нэр, тэмдэг, сурталчилгаа нь албан ёсны зөвшөөрөл болохгүй. Таны харсан мэдээлэл хууль зүйн хувьд хүчин төгөлдөр эсэхийг тусад нь шалгах шаардлагатай.
Хуулийн мэдээллийг хаана шалгах вэ
Хүчин төгөлдөр эрх зүйн актыг албан ёсны сангаас нэр, огноо, төлөвөөр шалгах эхлэлийг эрх зүйн мэдээллийн сангийн хайлтаас авч болно. Хайлтад баримтын нэр, огноо, хүчин төгөлдөр эсэхийг анхаар. Богино бичлэг, сэтгэгдэл, сурталчилгааны тайлбарыг хуулийн албан ёсны эх сурвалжтай адилтгахгүй.
Эргэлзээтэй мэдээлэл байвал яг ямар үйлчилгээ, ямар огноо, ямар байгууллагын шийдвэрийн тухай ярьж байгаагаа тэмдэглэ. Хууль өөрчлөгдөж болох тул хуучин нийтлэлд тулгуурлан эцсийн дүгнэлт хийхээс зайлсхий. Шалгалт хийсэн огноогоо өөртөө бичиж үлдээх нь дараа нь мэдээллийг харьцуулахад тустай.
Мөнгөний хохирол гарсан бол
Нэн даруй дахин төлбөр хийхгүй. Банк, төлбөрийн үйлчилгээ үзүүлэгчтэйгээ өөрийн албан ёсны сувгаар холбогдож, гүйлгээгээ тайлбарлан ямар хамгаалалтын арга хэмжээ авах боломжтойг асуу. Карт, дансны нэвтрэх мэдээлэл алдагдсан байж болзошгүй бол нууц үг, хамгаалалтын тохиргоогоо шинэчил.
Гүйлгээний огноо, дүн, хүлээн авагчийн данс эсвэл төлбөрийн дугаар, тайлбар, баталгаажуулалтын зурвасыг хадгал. Баримтыг засварлахгүй, эх хувилбарыг үлдээн хуулбар гарга. “Татвар”, “баталгаажуулалт”, “буцаан олголтын шимтгэл” гэх нэрээр дахин мөнгө нэхсэн бол амлалтанд нь тулгуурлан төлбөр бүү хий.
Зөрчилтэй цахим хуудсыг мэдээлэх
Цагдаагийн байгууллага 3894 домэйнд хандах эрхийг хязгаарлаж, 2715 дансны 4.6 тэрбум төгрөгийг хязгаарласан арга хэмжээний талаар тайлагнасан. Энэ нь тодорхой арга хэмжээний тухай албан ёсны мэдээлэл бөгөөд таны хувийн хохирол автоматаар шийдэгдсэн гэсэн үг биш.
Зөрчилтэй гэж үзсэн цахим хуудсыг мэдээлэхдээ холбоос, юу болсон тухай тайлбар, боломжтой баримтыг бэлтгэ. Цагдаагийн байгууллагын мэдээллийг албан ёсны мэдээнээс шалгаж болно. Мэдээлэхээсээ өмнө нотлох баримтыг устгахгүй хадгалж, бусдын хувийн мэдээллийг шаардлагагүйгээр нийтэд тараахгүй.
E-Mongolia-гаар хүсэлт илгээх
E-Mongolia дахь “Зөрчилтэй вэб хуудас хаалгах хүсэлт” үйлчилгээгээр линк, тайлбар, баримт илгээх алхмыг тайлбарласан мэдээлэл бий. Үүнийг E-Mongolia-ийн холбогдох заавраас үз. Үйлчилгээний нэр, шаардах мэдээлэл, илгээх дарааллыг албан ёсны заавартай тулгаж байж бөглөнө.
Хүсэлтэд таамаг, доромжлол эсвэл баталгаагүй ял тулгалт оруулахын оронд өөрийн харсан зүйлээ огноо, холбоос, гүйлгээний мэдээлэлтэй нь ялгаж бич. Баримт дотор нууц үг, нэг удаагийн код, картын бүрэн дугаар байвал илгээхээс өмнө ямар мэдээлэл шаардлагатайг шалга.
Нэвтрэх болон хувийн мэдээллээ хамгаалах
- Нууц үгээ өөр үйлчилгээтэй давхар ашиглахгүй, урт бөгөөд давтагдашгүй нууц үг хэрэглэ.
- Нэг удаагийн код, банкны баталгаажуулалт, иргэний бүртгэлийн мэдээллийг чат, дуудлагаар өгөхгүй.
- Танихгүй файл, холбоос, алсын зайнаас төхөөрөмж удирдах хүсэлтийг зөвшөөрөхгүй.
- Хөтөчийн хадгалсан төлбөрийн мэдээлэл болон сэжигтэй зөвшөөрлүүдийг шалга.
- Өөрийн нэр дээрх дансыг бусдад ашиглуулахгүй.
Хэрэв аль хэдийн нэвтрэх мэдээллээ өгсөн бол эхлээд цахим шуудан, банк болон төлбөрийн дансны хамгаалалтыг өөрчил. Нэг нууц үгийг олон газар ашигласан бол бүгдийг нь шинэчил. Тусламж хүсэхдээ асуудлаа нуух шаардлагагүй; үнэн зөв дараалал нь зөв арга хэмжээг сонгоход тусална.
Баримтаа эмхэлж, тайван шийдвэр гаргах
| Хадгалах зүйл | Тэмдэглэх мэдээлэл |
|---|---|
| Цахим холбоос | Бүтэн холбоос, үзсэн огноо, ямар үйлдэл санал болгосон. |
| Зурвас ба дуудлага | Илгээгч, огноо, нэхсэн зүйл, заналхийлэл байгаа эсэх. |
| Гүйлгээ | Дүн, огноо, гүйлгээний дугаар, хүлээн авагчийн мэдээлэл. |
Баримт цуглуулах нэрээр дахин тухайн цахим хуудсанд нэвтрэх, мөнгө шилжүүлэх, маргаан үүсгэгчтэй ганцаараа уулзах хэрэггүй. Хуулийн мэдээлэл, байгууллагын арга хэмжээ, үйлчилгээний зааврыг тус тусад нь ялган хадгал. Тодорхойгүй зүйл байвал “мэдэхгүй” гэж тэмдэглэх нь буруу дүгнэлт хийхээс дээр.
Хэзээ шууд тусламж хүсэх вэ
Таны бие, амь нас, орон байр, гэр бүлийн аюулгүй байдалд шууд эрсдэл байгаа бол эхлээд аюулгүй газар оч. Сүрдүүлсэн зурвас, дансны дарамт, хүчээр мөнгө нэхсэн байдал байвал баримтыг хадгалж, холбогдох байгууллагад мэдэгд. Өр, айдас, нойргүйдэл эсвэл буруутай мэт мэдрэмж нэмэгдэж байвал ганцаараа тэсэх гэж оролдохгүй, итгэдэг хүнээс бодит тусламж хүс.
Энд дурдсан алхам нь тухайн нөхцөлд авах эхний арга хэмжээ юм. Аль нэг байгууллага асуудлыг заавал шийднэ, мөнгийг заавал буцаана, эсвэл тодорхой хугацаанд үр дүн гаргана гэж амлахгүй. Баримтад тулгуурлан, албан ёсны сувгаар, аюулгүй байдлаа нэгдүгээрт тавьж үйлд.
Түгээмэл асуулт
2025 оны 7-р сарын 1-нээс ямар үйл ажиллагааг хориглосон бэ?
Нийлүүлсэн парламентын мэдээлэлд төлбөрт таавар, бооцоот болон цахим мөрийтэй тоглоомын үйл ажиллагааг Монгол Улсад бүрэн хориглосон гэж дурдсан.
Сэжигтэй цахим хуудсыг хэрхэн мэдээлэх вэ?
E-Mongolia дахь “Зөрчилтэй вэб хуудас хаалгах хүсэлт” үйлчилгээгээр холбоос, тайлбар, боломжтой баримт илгээх алхмыг албан ёсны заавраас шалгана.
Гүйлгээний баримтаа устгасан бол яах вэ?
Банк, төлбөрийн үйлчилгээний албан ёсны сувгаар холбогдож, гүйлгээний мэдээллийг сэргээх эсвэл хуулга авах боломжийг асуу. Дахин мөнгө бүү шилжүүл.
Нууц үгээ өгчихсөн бол?
Найдвартай төхөөрөмжөөс нууц үгээ солино. Ижил нууц үг ашигласан бусад үйлчилгээнд мөн шинэ нууц үг тохируулж, банк болон цахим шуудангийн хамгаалалтыг шалгана.
Хуулийн хүчин төгөлдөр байдлыг хаана шалгах вэ?
Нэр, огноо, төлөвөөр хайх боломжтой албан ёсны эрх зүйн мэдээллийн санг ашиглана. Хуучин нийтлэл, сурталчилгааг дангаар нь үндэслэл болгохгүй.
Шууд аюул тулгарвал юу хийх вэ?
Аюулгүй газар очиж, итгэдэг хүнд мэдэгдэн, холбогдох шуурхай тусламжийн байгууллагад яаралтай ханд. Сүрдүүлсэн зурвас, дуудлагын баримтыг боломжтой бол хадгал.